ຄຳແນະນຳ ກ່ຽວກັບ ການສ້າງກົດລະບຽບຂອງບ້ານ (ກະຊວງພາຍໃນ ເລກທີ 05/ພນ, ລົງວັນທີ 31 ມັງກອນ 2023)

ມາດຕາ 1

ກະຊວງພາຍໃນ ອີງຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ (ສະບັບປັບປຸງ, ເລກທີ 68/ສພຊ, ວັນທີ 14 ທັນວາ 2015), ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການສ້າງກົດໝາຍ (ເລກທີ 06/ສພຊ, ວັນທີ 16 ພະຈິກ 2021), ດຳລັດວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກະຊວງພາຍໃນ (ເລກທີ 575/ນຍ, ວັນທີ 28 ກັນຍາ 2021) ແລະ ໜັງສືສະເໜີຂອງກົມການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ (ເລກທີ 07/ປທ, ວັນທີ 12 ມັງກອນ 2023), ລັດຖະມົນຕີ ອອກຄຳແນະນຳດັ່ງນີ້:
ໜຶ່ງ: ຈຸດປະສົງ ແລະ ເປົ້າໝາຍ
1. ຈຸດປະສົງ: 1.1 ກຳນົດຄວາມໝາຍ, ທິດທາງ, ຂັ້ນຕອນການສ້າງ ແລະ ປັບປຸງລະບຽບບ້ານ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍ, ລະບຽບການ ແລະ ເໝາະສົມກັບສະພາບຕົວຈິງ; 1.2 ຮັບປະກັນຄວາມຍຸຕິທຳ, ປົກປ້ອງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຂອງລັດ, ລວມໝູ່, ບຸກຄົນ ແລະ ສັງຄົມພາຍໃນບ້ານ; 1.3 ເຮັດໃຫ້ການປົກຄອງບ້ານມີປະສິດທິພາບ, ປະສິດທິຜົນ ແລະ ເຂົ້າສູ່ລະບຽບແບບແຜນ.
2. ເປົ້າໝາຍ: 2.1 ຊີວິດການເປັນຢູ່ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງປະຊາຊົນ ສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍ, ລະບຽບການ ແລະ ປະສານສົມທົບກັບຮີດຄອງປະເພນີ, ມີຄວາມສະອາດ, ເປັນລະບຽບ, ງາມ, ປອດໄພຊີວິດ ແລະ ຊັບສິນ, ລົບລ້າງປະກົດການບໍ່ດີຕ່າງໆ, ຢູ່ເຢັນເປັນສຸກ; 2.2 ປະຊາຊົນມີຄວາມຮູ້ຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງຕັ້ງໜ້າ; 2.3 ຊຸກຍູ້ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍ ແລະ ສ້າງຈິດສຳນຶກໃນການເຄົາລົບກົດໝາຍໃນຂັ້ນຮາກຖານ.
ສອງ: ຄວາມໝາຍ
ລະບຽບບ້ານ ແມ່ນລະບຽບການທີ່ອົງການປົກຄອງບ້ານ ວາງອອກເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດລະບຽບການຂອງອົງການລັດຂັ້ນເທິງ ຫຼື ເພື່ອຄຸ້ມຄອງຄວາມສະຫງົບ, ຮັກສາຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ພາຍໃນຂອບເຂດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຕົນ.
ສາມ: ທິດທາງ
1. ເນື້ອໃນຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບລັດຖະທຳມະນູນ, ກົດໝາຍ, ລະບຽບການຕ່າງໆຂອງຂະແໜງການ ຫຼື ລະບຽບການຂັ້ນເທິງ, ພ້ອມທັງລັກສະນະສະເພາະ, ທ່າແຮງ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດລວມຂອງບ້ານ; 2. ເນື້ອໃນລະບຽບບ້ານຕ້ອງເຊື່ອມໂຍງກັບສີ່ເນື້ອໃນ, ສີ່ເປົ້າໝາຍ; 3. ຮັບປະກັນຄວາມເປີດເຜີຍ, ໂປ່ງໃສ, ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ສົ່ງເສີມປະຊາທິປະໄຕ, ຮັບຟັງຄຳເຫັນຢ່າງກວ້າງຂວາງ; 4. ໂຄງສ້າງເໝາະສົມ, ເນື້ອໃນ, ຄຳສັບ, ປະໂຫຍກ, ຖ້ອຍຄຳທີ່ນຳໃຊ້ຕ້ອງມີຄວາມໝາຍທີ່ແນ່ນອນ, ຮອບຄອບ, ຈະແຈ້ງ ເຂົ້າໃຈງ່າຍ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບສະພາບຕົວຈິງຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ.
ສີ່: ຂັ້ນຕອນການສ້າງ ແລະ ອະນຸມັດລະບຽບບ້ານ
ລະບຽບບ້ານຕ້ອງສ້າງຂຶ້ນໂດຍອີງໃສ່ກົດໝາຍ ແລະ ລະບຽບການ. ການສ້າງ ແລະ ປັບປຸງລະບຽບບ້ານແຕ່ລະຄັ້ງ ຕ້ອງດຳເນີນຕາມຂັ້ນຕອນລະອຽດດັ່ງນີ້: 1. ນາຍບ້ານແຕ່ງຕັ້ງ ແລະ ແບ່ງງານໃນຄະນະຮັບຜິດຊອບສ້າງ ຫຼື ປັບປຸງລະບຽບບ້ານ, ເຊິ່ງສະມາຊິກປະກອບດ້ວຍ: ນາຍບ້ານເປັນຫົວໜ້າຄະນະ, ຮອງນາຍບ້ານເປັນຮອງຫົວໜ້າຄະນະ, ອົງການແນວລາວສ້າງຊາດ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນເປັນຄະນະ, ກຸ່ມຊ່ວຍເຫຼືອວຽກງານບ້ານຕ່າງໆເປັນຄະນະ, ພາກສ່ວນອື່ນໆທີ່ຈຳເປັນເປັນຄະນະ; 2. ຄະນະຮັບຜິດຊອບ ສຶກສາຄົ້ນຄວ້າສ້າງ ຫຼື ປັບປຸງເນື້ອໃນລະບຽບບ້ານ ແລະ ສະເໜີຕໍ່ອົງການປົກຄອງບ້ານ; 3. ອົງການປົກຄອງບ້ານ ຈັດກອງປະຊຸມປະຊາຊົນບ້ານ ເພື່ອປຶກສາຫາລື ແລະ ໃຫ້ຂໍ້ສະເໜີ ເພື່ອໃຫ້ບັນລຸຄວາມເຫັນດີເຫັນພ້ອມກ່ຽວກັບຮ່າງລະບຽບບ້ານ; 4. ອົງການປົກຄອງບ້ານ ຮ່ວມກັບຫ້ອງການພາຍໃນ ກວດກາ, ປັບປຸງ, ຊີ້ນຳ ແລະ ສະເໜີຂໍຄຳເຫັນຈາກຫ້ອງການຍຸຕິທຳ; 5. ຫ້ອງການພາຍໃນ ສະເໜີຕໍ່ຫ້ອງວ່າການ, ສົ່ງຕໍ່ໃຫ້ເຈົ້າເມືອງ, ເຈົ້າຂະແໜງເມືອງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນ ອະນຸມັດ; 6. ປະກາດ ແລະ ເຜີຍແຜ່ ຊີ້ນຳການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ.
ຫ້າ: ເນື້ອໃນກອບພື້ນຖານຂອງລະບຽບບ້ານ
ເນື້ອໃນກອບຂອງລະບຽບບ້ານ ຕ້ອງເຊື່ອມໂຍງກັບສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງອົງການປົກຄອງບ້ານ ແລະ ກຸ່ມຊ່ວຍເຫຼືອວຽກງານບ້ານ. ນອກຈາກນີ້, ໃນການຮ່າງລະບຽບບ້ານ ຍັງຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ບັນຫາດັ່ງນີ້: 1. ການກຳນົດຂອບເຂດ ແລະ ຜູ້ຖືກນຳໃຊ້: ຕ້ອງຮອບຄອບ, ສາມາດຄຸ້ມຄອງ ແລະ ປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດລວມຂອງບ້ານ ແລະ ປະຊາຊົນທຸກເຜົ່າ, ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ສະເພາະພາຍໃນເຂດບ້ານເທົ່ານັ້ນ. 2. ການກຳນົດຄ່າບໍລິການເອກະສານ ແລະ ພັນທະຕ່າງໆຂອງບ້ານ: ຄ່າບໍລິການເອກະສານ ຕ້ອງສຶກສາຄົ້ນຄວ້າກຳນົດຢ່າງລະອຽດ, ຮອບຄອບ, ສອດຄ່ອງກັບລະບຽບການ ແລະ ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດຈາກຂັ້ນເທິງ; ການກຳນົດພັນທະຕ່າງໆ ຕ້ອງເປັນເອກະພາບ, ສົມເຫດສົມຜົນ ແລະ ອີງໃສ່ການປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. 3. ການກຳນົດນະໂຍບາຍ: ການກຳນົດນະໂຍບາຍໃນລະບຽບບ້ານ ແມ່ນສຳຄັນຫຼາຍ, ຕ້ອງມີການຍ້ອງຍໍ ຫຼື ໃຫ້ນະໂຍບາຍທີ່ເໝາະສົມ ແກ່ຜູ້ທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດຕາມລະບຽບບ້ານຢ່າງດີ; ນອກຈາກນີ້ ຍັງຕ້ອງຄຳນຶງເຖິງນະໂຍບາຍສຳລັບຜູ້ທຸກຍາກ, ຜູ້ສູງອາຍຸ, ຄົນພິການ, ຜູ້ທີ່ມີລູກຫຼານໄປຮັບໃຊ້ທະຫານ, ຜູ້ທີ່ມີຄຸນປະໂຫຍດ ຫຼື ເສຍສະລະໃຫ້ແກ່ບ້ານ; ການສ້າງລະບຽບບ້ານ ຕ້ອງບໍ່ມີຈຸດປະສົງເພື່ອຫາກຳໄລ, ຕ້ອງບໍ່ເຮັດໃຫ້ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ຫຼື ວຸ່ນວາຍ. 4. ການກຳນົດມາດຕະການ: ມາດຕະການ ແມ່ນວິທີການໜຶ່ງ ເພື່ອຊຸກຍູ້ໃຫ້ບຸກຄົນ ເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດຕາມລະບຽບບ້ານ, ຕ້ອງສົມເຫດສົມຜົນ, ບໍ່ໜັກ ຫຼື ເບົາເກີນໄປ, ແລະ ຕ້ອງອີງໃສ່ການບໍ່ຂັດກັບກົດໝາຍ; ມາດຕະການມີຫຼາຍຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ການຊົດໃຊ້ຄ່າເສຍຫາຍ, ການປັບໃໝ (ຕ້ອງກຳນົດວົງເງິນສູງສຸດ), ການເຮັດກິດຈະກຳສາທາລະນະປະໂຫຍດໃຫ້ບ້ານ ເປັນຕົ້ນ.
ຫົກ: ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ
1. ກົມການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ ກະຊວງພາຍໃນ ຮັບຜິດຊອບຈັດຕັ້ງເຜີຍແຜ່, ຊີ້ນຳ, ຕິດຕາມກວດກາຜົນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳແນະນຳສະບັບນີ້; 2. ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນທຸກຂັ້ນ ພ້ອມກັນເຜີຍແຜ່, ຊີ້ນຳ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ; 3. ພະແນກພາຍໃນ, ຫ້ອງການພາຍໃນ ປະສານສົມທົບກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ຕິດຕາມ, ກວດກາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄຳແນະນຳສະບັບນີ້ ຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະ ເປັນປະຈຳ; 4. ຖ້າມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ໃຫ້ລາຍງານຕໍ່ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຕາມຂັ້ນຕອນ ເພື່ອພິຈາລະນາ; 5. ຄຳແນະນຳສະບັບນີ້ ມີຜົນສັກສິດນັບແຕ່ວັນທີ່ລົງນາມເປັນຕົ້ນໄປ, ແລະ ໃຫ້ຍົກເລີກຄຳແນະນຳວ່າດ້ວຍການສ້າງລະບຽບບ້ານ ສະບັບເລກທີ 10/ພນ (ວັນທີ 24 ສິງຫາ 2016).